Fonnen

Anne vroeg mij laatst wat het Friese woord ‘fonnen’ – van theatergroep ‘De Hege Fonnen’ – betekent. (Voor de niet-Friesen: ‘hege’ betekent ‘hoge’) Helaas wist ik dat niet. Ik dacht dat het van mijn pake (‘opa’) geërfde Friese woordenboek wel uitkomst zou bieden, maar daarin vond ik niets, behalve ‘fonk’ (‘vonk’) en ‘fons’ (‘fonds’).

Op één of andere manier liet die mysterieuze fonnen me niet los. Ik vroeg aan mijn moeder of zij enig idee had wat het zou kunnen betekenen en zij mompelde iets over landerijen. Opeens dacht ik aan een industrieterrein vlakbij, dat ‘De Woudfennen’ heet. Wat als ‘fonnen’ nou eens een oudere vorm of dialect was van ‘fennen’? Op internet vond ik wel een aantal keer ‘fennen’ terug, maar zonder concrete betekenis.

En daarom zette ik grof geschut in. Ik ging naar de Letterenbibliotheek van de RuG en speurde daar in het vijfentwintig-delige WFT, het Wurdboek fan de Fryske Taal. Met resultaat!

Zoals ik al vermoedde is ‘fonnen’ een dialectvorm. De meest gebruikte vorm is ‘finnen’, waarbij het enkelvoud ‘finne’ is. Een ‘finne’ is een “(stuk) weiland dat zelden of nooit voor hooiwinning gebruikt wordt”. In het woordenboekfragment staan achter de meervouds- en verkleiningsvorm enkele dialectvormen. De vorm ‘fonne’ komt voor in de Zuidhoek – en laat Lemmer nou net in het zuiden van Friesland liggen! ‘Fenne’ is volgens het WFT de oorspronkelijke Oudfriese vorm, waar ‘finne’ en ‘fonne’ dus van afgeleid zijn.

‘De Hege Fonnen’ betekent dus zoiets als ‘De Hooggelegen Weilanden (waar zelden of nooit wordt gehooid)’ Van oorsprong ligt het oude deel van Lemmer vrij hoog, dus dat gebied zou aangeduid kunnen worden met ‘hege fonnen’.

Mystery solved!

PS. Misschien is het wel een beetje raar dat ik zoveel moeite heb gedaan om zoiets onbelangrijks uit te zoeken, maar etymologie en dergelijke interesseren me gewoon!

Advertenties

8 Reacties op “Fonnen

  1. Geweldig, dank voor het uitzoekwerk!
    Wij (collega’s van Anne) hadden Anne gevraagd wat het betekende, n.a.v. Theater de Hege Fonnen in Lemmer (met de gedachte: die komt uit Friesland, die weet het wellicht wel).
    Nooit gedacht dat er nog zo’n uitgebreide zoektocht uit zou voortkomen!

  2. Ik was ook benieuwd naar de betekenis. Leuk dat je het hebt uitgezocht. Lijkt op hoge venen, maar is dus echt niet hetzelfde.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s